icon_sirih3b.jpg (21912 bytes)

logo.jpg (61012 bytes)

1999 Hak Cipta Terpelihara
Edisi 2001
Perpustakaan Negara Malaysia

sp-tepaksirih1.htm



icon_tepak2.jpg (4057 bytes)
Galeri Tepak

Komponan Tepak Sirih

icon_bekasirih.jpg (3144 bytes) Bekas Sirih 
icon_cembul.jpg (3770 bytes) Cembul 
icon_bujamepok.jpg (4488 bytes) Bujam Epok 
icon_kacip2.jpg (3284 bytes) Kacip 
icon_gobek.jpg (2069 bytes) Gobek 
icon_celepa.jpg (4416 bytes) Celepa 
icon_ketur.jpg (2556 bytes) Ketur 

Kandungan Cembul

icon_sirih.jpg (2841 bytes) Sirih 
icon_pinang.jpg (2632 bytes) Pinang 
icon_gambir.jpg (3608 bytes) Gambir 
icon_tembakau.jpg (3044 bytes) Tembakau 
icon_cengkih.jpg (3059 bytes) Cengkih 
icon_kapur.jpg (1909 bytes) Kapur 


ani_sirih.gif (88811 bytes)ani_sirih.gif (88811 bytes)
PURPLE.BAR.gif (7634 bytes)

arch.jpg (1737 bytes)

tit-tepaksirih.jpg (13522 bytes)

Tepak sirih khas digunakan sebagai barang perhiasan dan dalam upacara-upacara rasmi. Oleh kerana tepak sirih penting dalam adat istiadat, ia tidak layak digunakan sembarangan, tambahan pula harganya mahal dan susah untuk dijaga dan dibersihkan.

Semasa Kerajaan Melayu Melaka dipertengahan abad ke15, diceritakan bahawa Pahlawan lagenda Hang Tuah telah memberikan kepada Hang Jebat sepiak sirih di dalam tepak sirih kepunyaan Sultan Mahmud semasa berhenti rehat dalam pertarungan, sebelum merampas keris sakti bernama Taming Sari dari tangan Hang Jebat sebelum dapat membunuhnya di atas penderhakaan terhadap Sultan Melaka.

Dizaman awal Kesultanan Melayu Perak, terdapat dua buah tepak sirih yang diperbuat dari emas bernama Puan Bujur dan Puan Naga Taru telah dijadikan sebagai alat kebesaran diraja atau regalia ketika itu. Ianya masih tersimpan sebagai khazanah berharga istana Sultan Perak hingga kini

Di dalam tepak sirih terdapat cembul-cembul yang digunakan untuk menyimpan ramuan sirih pinang. Cembul-cembul ini seharusnya disusun mengikut peraturan yang telah ditetapkan oleh orang-orang dahulu.

ttpk.jpg (51062 bytes)

                  Kedudukan Cembul
                   Dalam Tepak Sirih

Dulang tepak sirih ini dibahagikan kepada dua bahagian, di bahagian atas disusun empat cembul mengikut susunan iaitu pinang, kapur, gambir dan tembakau. Di bahagian bawah pula disusun cengkeh, sirih dan kacip. Begitu juga dengan tepak sirih yang berbentuk bulat, cembul akan disusun keliling di dalamnya mengikut aturannya.  Masyarakat Melayu menamakan tepak sirih berbentuk bujur sebagi puan dan tepak yang berbentuk empat segi bujur.

Terdapat juga daun-daun sirih ini dimasukkan kedalah bekas sirih terlebih dahulu, ianya tidak disisipkan di dalam tapak begitu sahaja, ini kelihatan lebih teratur dan kemas.

Bagi masyarakat Melayu, sirih disusun sedemikian rupa untuk menunjukkan tertib ketika mengapur sirih, yang dahulu didahulukan dan yang kemudian dikemudiankan. Daun-daun sirih yang disusun dalam tepak sirih hendaklah dilipat bersisip antara satu sama lain dan disamakan tangkainya, disusun sebanyak lima atau enam helai dalam satu baris. Satu tepak sirih selalunya mengandungi empat atau lima susun sirih tadi.

Sirih yang berlipat ini wajib dibuat kerana hendak mengelak dari terlihat ekor sirih itu. Ekor sirih tidak boleh dinampakkan kerana pada anggapan mereka ini adalah satu keadaan yang kurang sopan dan tidak menghormati tetamu. Tepak sirih yang telah lengkap ini dihias dengan bunga dan dibungkus dengan kain songket. Tepak sirih seperti ini dinamakan tepak sirih adat.

Tepak sirih terdiri daripada komponan berikut: Bekas sirih, Cembul, Bujam Epok, Kacip, Gobek, Celepa dan Ketur. Tetapi kini budaya makan sirih jarang menggunakan lagi Bujam Epok sebagai satu peralatan lengkap.

Manakala kandungan cembul pula terdiri daripada: Daun sirih, Pinang, Gambir, Tembakau, Cengkih dan Kapur.

 

sebelum.gif (1470 bytes)

atas.gif (1378 bytes)

berikut.gif (1442 bytes)

| Menu Utama | Sekapur Sirih | Asal Usul | Penggunaan | Dongeng |
| Tepak Sirih |
Pengertian | Bekas Sirih | Cembul | Kacip | Gobek | Ketur | Celepa |
| Bujam Epok | Sirih | Sirih Junjung | Pinang | Gambir | Tembakau |
| Bunga Cengkih | Kapur | Gurindam | Penyelidik | Bibliografi |
| Galeri Foto | Agensi | Pautan | Warkah Titipan | Cetusan Rasa |